İletişime Giriş: Temel Kavramlar ve Süreçler

İletişime Giriş: Temel Kavramlar ve Süreçler

İletişim deyince çoğumuzun aklında hemen bir şeyler canlanmaya başlıyor. Günlük hayatta sürekli karşılaştığımız bir kelime ‘iletişim’. Nasıl mı dersiniz? Cevabı çok basit aslında. Bu yazıyı şuan sizler ile paylaşma gayem ve sizlerin de bu yazacaklarımı okuyor olmanız bile ‘kitle iletişim araçları’ sayesinde bir iletişim halinde olduğumuzu gösterir. Biraz daha farklı bir pencereden bakmanıza yardımcı olmak için günlük hayatta sürekli kullandığımız bir örnekle devam edeyim. Herhangi bir sohbet esnasında birbirimize içinde yaşadığımız bu çağın ‘iletişim çağı’ olduğunu çoğu kez dile getiriyoruz. 

Sabah uyanıp gözlerimizi açtığımız andan akşam tekrar uyuduğumuz ana kadar geçen süreyi iletişim olgusu açısından gözden geçirdiğimizde, bizi saran iletişim ağını daha iyi kavrayabiliriz. Gözümüzü açtığımızda ilk önce kendimizle iletişimimiz başlar. Kendimizi nasıl hissettiğimize bağlı olarak vücudumuzdan, zihnimizden mesajlar alırız. Buna bağlı olarak kendimizi çok iyi veya berbat hissedebiliriz. Daha sonra günlük yaşamımızın akışı içinde pek çok kişiyle, grupla, kurumla nihayet tüm toplumla iletişim kurarız. Gözlerinizi kapatın ve bu akışı siz de bir gözden geçirin veya sabah uyandığınızdan akşam yatıncaya adar hiç kimse ile iletişim kuramadığınızı hayal edin? Bunun birkaç gün devam ettiğini düşünün. İmkansız değil mi? Evet. Çünkü insan için iletişim doğal, kaçınılmaz, ‘olmazsa olmaz’ bir olgudur (Kaya, 2015).

İnsan için bu kadar mühim olan iletişimin kökenlerine ve tanımına gelin beraber bir göz atalım.

İletişim Nedir?

İletişim Kavramının kökenleri

İletişim kavramının İngilizce ve Fransızca karşılığı “Communication” sözcüğüdür. Her iki dilde de yazılışları aynı fakat okunuşları farklı olan bu kavram Latince “communis” kavramından gelmektedir. Fransızca okunuşu olan ‘kominikasyon’ daha çok haberleşme anlamında kullanılmıştır. Günümüzde ise haberleşmeyi de içine alacak şekilde iletişim karşılığında kullanılmaktadır.

Türk dili asıllı olan “iletişim” sözcüğü Eski Türkçe elt- ya da elet- (temel anlam olarak fiziksel olarak bir şeyi taşımak, anlam genişlemesiyle bir şeyi getirmek, bir şeyi bir yerden başka bir yere götürmek anlamlarına gelir) kökünden gelir (Kaya, 2015).

İletişimin Tanımı

İletişim kavramının birden çok tanımı bulunmaktadır. Dance ve Larson 1972’ de iletişim alanında çalışmalar yapmışlar ve bu çalışmalar ışığında iletişim kavramının tanımlarını taramışlar. Çalışmalar sonucunda 126 değişik tanım bulmuşlar. Aradan geçen uzun sürenin ve iletişimin insan yaşamındaki öneminin giderek artmasına paralel olarak daha da genişlediğini söyleyebiliriz. Aşağıda bu tanımlardan bazıları verilmiştir.

  • İletişim düşüncenin sözel olarak (konuşma ile) karşılıklı değiş tokuşudur.
  • İletişim, sayesinde dünyayı anlamlı kıldığımız ve bu anlamı başkaları ile paylaştığımız insani bir süreçtir.
  • Duygu, düşünce veya bilgilerin akla gelebilecek her türlü yolla başkalarına aktarılması, bildirişim, haberleşme, komünikasyon.

Genel bir tanımla iletişim, iletilmek istenen bilginin hem gönderici hem de alıcı tarafından anlaşıldığı ortamda bilginin bir göndericiden bir alıcıya aktarılma sürecidir. Organizmaların çeşitli yöntemlerle bilgi alışverişi yapmalarına olanak tanıyan bir süreçtir.

İletişim bu kadar önemli iken iletişimin öğelerine değinmemek olmaz tabi.

İletişimin Öğeleri

(kaynak, hedef, mesaj-ileti, kanal ve dönüt)

-Kaynak ve hedef: Kaynak, iletişimi başlatan kişidir. Duygu, düşünce ve bilgilerin aktarılmasını sağlayan ilk kişidir. Hedef, kaynağın gönderdiği iletilere muhatap olan kişidir.

-Mesaj-ileti: Aktarılmak istenilen bilgiler, duygular ve düşüncelerdir. Mesajların açık, sade, net ve anlaşılır olmasına dikkat edilmelidir.

Kanal: oluşturulan mesajın hedefe ulaşmasını sağlayan araç-gereç, yöntem ve tekniklerdir. Kanal mesajın sunuş biçimidir aslında (sözlü, sözsüz veya yazılı).

Dönüt: Kaynak tarafından gönderilen mesajın alıcı tarafından alındıktan sonra alıcının verdiği her türlü yanıt ve tepkilerdir (Civelek, 2019).

İletişim Sürecinin İşleyişi

Yukarıdaki görselde de görüleceği üzere iletişim sürecindeki öğeler ve bu öğeler arasındaki ilişkiyi sağlayan süreçler dikkate alınarak bu süreci şöyle özetlemek zor olmasa gerek: İletişim halinde olan en az iki kişiden biri (kaynak), bir mesajı çeşitli işaret veya işaretlerle kodlar ve bu kodlanan mesaj bazı araç-gereç, teknik ve yöntemlerle (kanal) diğer kişiye (hedef) gönderilir. Diğer kişi kodlanmış mesajı duyu organları ile alır ve çözümünü yapar (kod açma). Daha sonra bu mesajın yorumunu yaparak bir anlam çıkarır. Ardından çıkardığı anlamı bir mesaja dönüştürerek diğer kişiye gönderir (dönüt). Bu süreçte mesaj alan ve gönderen rolleri de değişkenlik gösterir. Oluşan bu iletişim süreci karşılıklı evrilerek sürüp gider.

 

Kaynakça:

Civelek, M. (Ed.) (2019). “ÖABT Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Konu Kitabı” (5. Baskı). Ankara: Kariyer Yayınevi Kitabevi Cilt:3

Kaya, A. (Ed.) (2015). “Kişilerarası İlişkiler ve Etkili İletişim” (8. Baskı). Ankara: Pegem akademi Yayınları.

Görsel Kaynakça:

https://www.brandingturkiye.com/wp-content/uploads/2018/06/iletisim-nedir-iletisimin-neden-onemlidir-iletisim-turleri-nelerdir.jpg

https://www.msxlabs.org/forum/attachments/55208-iletisim-nedir-iletisim.jpg

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir